Nieuws 24 maart 2016

AFM-boetes big four voor niet naleven zorgplicht

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft op 16 maart 2016 boetes opgelegd aan Deloitte, EY, KPMG en PwC omdat uit onderzoek van de toezichthouder is gebleken dat deze accountantsorganisaties niet aan hun zorgplicht hebben voldaan.

Op accountantsorganisaties rust de wettelijke plicht ervoor te zorgen dat haar accountants zich houden aan de beroepsregels. Uit eerder onderzoek door de AFM is gebleken dat de big four-accountantsorganisaties te kort zijn geschoten in de controles van jaarrekeningen over het boekjaar 2012, en in enkele gevallen over het boekjaar 2011. In meerdere door de AFM onderzochte controles was namelijk sprake van zodanige tekortkomingen dat de accountant bij afgifte van de controleverklaring geen voldoende en geen geschikte controle-informatie had verkregen. Daarmee heeft ieder van de big four-accountantsorganisaties in strijd met de wet gehandeld.

Boetes

De AFM beschouwt de overtredingen als ernstig en heeft de big four-accountantsorganisaties de volgende boetes opgelegd:

• een boete van € 1.810.000 voor Deloitte;
• een boete van € 2.230.000 voor EY;
• een boete van € 1.245.000 voor KPMG;
• een boete van € 845.000 voor PwC.

De AFM vindt deze boetes passend en geboden voor deze overtredingen. Bij het vaststellen van de boetehoogte heeft de AFM rekening gehouden met de ernst en de verwijtbaarheid van de overtreding. De AFM heeft voor iedere big four-accountantsorganisatie een verschillend, samengesteld basisbedrag gehanteerd, dat is gebaseerd op de periode van overtreding. Omdat de boetes per 1 januari 2013 zijn verhoogd en de periodes van overtreding uiteenlopen, verschilt het basisbedrag van de boete per big four-accountantsorganisatie. De absolute omvang van de boete valt daarmee niet een-op-een samen met de ernst en verwijtbaarheid van de overtreding per individuele accountantsorganisatie. Ook heeft de AFM rekening gehouden met het feit dat zij Deloitte en EY eerder heeft beboet voor eenzelfde overtreding, waardoor het basisbedrag van de boete verplicht is verdubbeld.

2014 rapport over tekortkomingen

Accountants hebben een wettelijke controletaak. Beleggers, crediteuren en andere belanghebbenden moeten kunnen vertrouwen op het oordeel van een accountant zoals opgenomen in de controleverklaring bij de jaarrekening. Dat kan alleen als een controleverklaring is onderbouwd met voldoende en geschikte controle-informatie. In september 2014 heeft de AFM over de bovengenoemde tekortkomingen al een rapport gepubliceerd: 'Uitkomsten onderzoek kwaliteit wettelijke controles big four-accountantsorganisaties'. Met de boetes treedt de AFM op tegen de in het rapport genoemde tekortkomingen.

Verandering en verbetering

De big four-accountantsorganisaties hebben inmiddels diverse verbetermaatregelen aangekondigd. In 2015 heeft de AFM onderzoek gedaan naar de opzet van de verandering en verbetermaatregelen bij accountantsorganisaties die wettelijke controles verrichten bij organisaties van openbaar belang, de zogenaamde oob-kantoren. De resultaten van dit onderzoek heeft de AFM in oktober 2015 gepubliceerd met het rapport 'Dashboard 2015 Verandering en Verbetermaatregelen oob-accountantsorganisaties'. In 2016 onderzoekt de AFM of de door de accountantsorganisaties opgezette maatregelen werken en onderzoekt de AFM opnieuw de kwaliteit van de wettelijke controles. Dit is ook terug te lezen in de Agenda 2016-2018.

Het besluit van de AFM kan door belanghebbenden ter toetsing aan de rechter worden voorgelegd.

Hieronder vindt u de links naar de persberichten en boetebesluiten van de individuele accountantsorganisaties. 

• AFM legt boete op aan Deloitte voor niet naleven zorgplicht 
• AFM legt boete op aan EY voor niet naleven zorgplicht 
• AFM legt boete op aan KPMG voor niet naleven zorgplicht 
• AFM legt boete op aan PwC voor niet naleven zorgplicht 

» Reactie KPMG
» Reactie PwC
» Reactie Deloitte
» Reactie EY
» Column Pieter Jongstra, voorzitter NBA