Nieuws 20 mei 2019

'Betere wetgeving nodig voor kwaliteit accountant'

Wetgeving voor accountants is incidentgedreven en komt onder tijdsdruk tot stand. De wetgeving lijdt daaronder en wordt van mindere kwaliteit. Dat stelt mr. drs. Eva Eijkelenboom in haar proefschrift over kwaliteitsbevorderende wetgeving voor accountantsorganisaties.

In haar proefschrift onderzoekt Eijkelenboom drie maatregelen die de laatste jaren grote invloed op het accountantsberoep hebben gehad. Die maatregelen zijn de invoering van het AFM-toezicht op accountantsorganisaties, de invoering van het intern toezicht op het bestuur van de accountantsorganisatie en de uitbreiding van de controleverklaring. "Wetgeving zou moeten leiden tot vertrouwensherstel in de accountant en verbetering van de controlekwaliteit. Of de wetgeving dat ook bewerkstelligt, is echter niet evident", aldus Eijkelenboom.

Wetgeving onvoldoende doordacht

Negatieve media-aandacht en incidenten leiden tot politieke aandacht, met vlug opgestelde wetgeving als gevolg, aldus Eijkelenboom. Als voorbeeld noemt zij de invoering van een onafhankelijk intern toezichtsorgaan binnen accountantsorganisaties in de vorm van een raad van commissarissen. Er is geen eenduidig wetenschappelijk bewijs dat zo'n intern toezichtsorgaan bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Maar dat interne toezichtsorgaan is nu wel wettelijk verplicht.

"Sterker nog: de invoer van een raad van commissarissen was een voorstel uit de sector uit 2014. Onder politieke druk werden de accountantsorganisaties verplicht dit voorstel te implementeren. Pas in juli 2018 volgde een wettelijke verplichting. En die week af van het sectorvoorstel, bijvoorbeeld op het gebied van de onafhankelijkheidsvereisten. Gevolg: onduidelijkheid en onnodig hoge kosten."

Er zijn verschillende aanwijzingen dat de kwaliteit van de accountantsorganisaties is verbeterd, zo blijkt bijvoorbeeld uit de controleverklaringen en rapportages van de AFM. Maar het vertrouwensherstel wordt volgens Eijkelenboom belemmerd door bijvoorbeeld negatieve berichtgeving in de media, die veelal volgt op AFM-rapporten. "Eerst nadenken en dan doen", stelt zij. "De toekomst van het beroep is gebaat bij goed onderbouwde verandervoorstellen. Daar draag ik met mijn proefschrift over kwaliteitsbevorderende wetgeving voor accountantsorganisaties graag aan bij."

Eijkelenboom verdedigt haar proefschrift getiteld 'Vertrouwen voorop' op vrijdag 24 mei aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.