Nieuws 23 maart 2022

Sterke daling aantal boekenonderzoeken door fiscus

In de periode 2016-2021 is het aantal boekenonderzoeken in het mkb met ruim 75 procent gedaald, bij grote ondernemingen met ruim 50 procent.

Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Van Rij (Financiën) op vragen gesteld door de vaste commissie voor Financiën over het Jaarplan Belastingdienst 2022. Volgens Van Rij kan de daling in 2020 en 2021 "onder meer verklaard worden doordat vanwege Corona het buitentoezicht tijdelijk stilgelegen heeft". De staatssecretaris geeft verder geen verklaring voor de daling in de jaren daarvoor.

Van Rij laat weten dat hij verder ook niets kan zeggen over toekomstige ontwikkelingen op dit vlak. "De Belastingdienst maakt geen prognoses van de toekomstige ontwikkeling van het aantal boekenonderzoeken omdat de inzet van dit handhavingsinstrument afhankelijk is van het nalevingsgedrag (compliance) van bedrijven. De Belastingdienst staat een uitgebreid handhavingspalet ten dienste om de compliance te bevorderen."

Boekenonderzoeken 2016-2021

	2016	2017	2018	2019	2020	2021
MKB	27.013	23.302	19.911	16.932	9.376	6.597
Grote ondernemingen	917	828	713	654	489	454

 

Op de vraag hoeveel gevallen fraude de Belastingdienst in het afgelopen jaar heeft gesignaleerd, geeft de staatssecretaris een ietwat omslachtig antwoord. "Fraude is als zodanig niet in de belastingwetgeving gedefinieerd. Desalniettemin wordt deze term gebruikt als sprake is van een fiscaal vergrijp (of een fiscaal misdrijf). Daarbij wordt gedoeld op de situatie waarin een burger of een bedrijf grofschuldig of opzettelijk geen aangifte of een onjuiste of onvolledige aangifte doet of de verschuldigde belasting niet, niet-geheel, of niet tijdig betaalt."

De Belastingdienst houdt wel bij hoeveel vergrijpboetes er zijn opgelegd en hoeveel aanmeldingen voor mogelijk strafrechtelijk onderzoek er door de Belastingdienst bij de FIOD en het Openbaar Ministerie (OM) zijn gedaan. De aantallen boetes zien op de inkomstenbelasting (IH), loonheffingen (LH), omzetbelasting (OB), vennootschapsbelasting (VPB) en inkomensafhankelijke bijdrage Zorgverzekeringswet (ZVW) en zijn als zodanig uitgesplitst.

Hierbij gaat het volgens de staatssecretaris om relatief beperkte aantallen ten opzichte van het aantal aangiften. "Ter illustratie: het aantal aangiften in 2021 per belastingmiddel ligt tussen de 851.000 voor de Vpb en 13,3 miljoen voor de inkomstenbelasting, waarbij het aantal aangiften voor de andere middelen hier tussenin ligt. De Belastingdienst kan op basis van de vastleggingen geen overzicht geven van de totale en gemiddelde bedragen van de daarmee gemoeide fraude", aldus Van Rij.

Aantal vergrijpboetes 2019-2021

	IH	LH	OB	VPB	ZVW	Aantal aanmeldingen bij FIOD
2019	6715	1056	1517	552	185	587
2020	5362	800	965	347	136	387
2021	3911	382	584	289	131	392

 

In de tabel is een significante daling van de aantallen te zien, zegt Van Rij. Dit kan onder meer verklaard worden doordat vanwege Corona het buitentoezicht tijdelijk stilgelegen heeft en doordat een deel van de toezichtcapaciteit ingezet is op herstelwerkzaamheden Fraude Signalering Voorziening (FSV), het systeem dat een belangrijke rol speelde bij de Toeslagenaffaire.

• Beantwoording vragen Jaarplan Belastingdienst 2022