De accountant als mantelzorger
In Nederland combineert één op de vier mensen met een betaalde baan hun werk met mantelzorg. In de negentiende aflevering van een serie waarin Irene Kramer op zoek gaat naar serieuze nevenactiviteiten van accountants: de accountant als mantelzorger en pleegouder. "Tijd en ruimte in je hart en in je leven."
Irene Kramer
"It takes a village to raise a child", is een spreuk die de drie geïnterviewde accountants herkennen. "It also takes a village to get old", zegt Rebecca Eggels. Samen met haar zussen is zij in klassieke zin mantelzorger voor hun bijna 95-jarige moeder, die bij haar in de buurt en zelfstandig woont. "Ik heb geleerd alle efficiëntie te laten varen. Het gaat ook om 'zorgen dat' in plaats van alleen om 'zorgen voor'."

"Zorgen dat ze nog loopt, omdat bewegen zo belangrijk is. Zelf de was doen, ook al duurt het een halve dag. Ouderwets samen de lakens opvouwen, in het hier en nu. We nemen altijd samen de post door. Ik help bij de financiële en bankzaken, maar zij houdt de eigen regie, bijvoorbeeld als het gaat om giften en of er genoeg is om begraven te worden. Ik raad iedereen aan samen vroeg over financieel beheer te praten en naar vermogen degene mee te nemen in wat je doet en wat er gebeurt."
Beleidstermen en het echte leven
Eggels is, na een brede carrière in (IT) audit en control, nu onder andere vicevoorzitter van de Mijnraad en toezichthouder bij symfonieorkest Philzuid en Cicero Zorggroep. "De beleidstermen waarover we het daar hebben, zie ik in het echte leven terug. Twee keer per dag iemand die langskomt in de ouderenzorg, dat gaat niet meer lukken. Mensen zullen bijvoorbeeld moeten leren met een hulpmiddel zelf hun kousen aan te trekken."
'Twee keer per dag iemand die langskomt in de ouderenzorg, dat gaat niet meer lukken.'
"Mijn moeder is bang dat ze geen hulp meer krijgt. Twee keer per maand gaat ze koffiedrinken in de bibliotheek en daar vertelde ze dat de bloemen op het balkon stonden te verwelken, omdat ze die zelf niet meer kan verzorgen. Meteen stonden drie mensen op en nu komt één van hen een aantal keer per week langs om de planten water te geven. Dat bedoel ik ook met it takes a village …"
4,5 kinderen
"Tijd en ruimte in je hart en in je leven." Dat heb je nodig om een goede pleegouder te zijn, aldus Tineke Bulder, partner Risk & Compliance bij Grant Thornton. Zij en haar man zijn pleegouders van drie kinderen en hebben zelf een 'biologische' dochter. "Ik zeg altijd, met een knipoog: wij hebben 4,5 kinderen, en dan tel ik het kind mee dat ruim tien jaar lang, eens in de twee weken en met vakanties, bij ons kwam om op adem te komen. Mijn man is nu nog zijn mentor."
"Wij vinden het belangrijk in ons gezin ruimte te hebben voor anderen die het minder goed getroffen hebben met waar ze geboren zijn. Als accountant realiseer je je niet altijd hoe goed je het hebt. Dat blijven zien is belangrijk. Met een gift kan je een kleine impact hebben op veel levens; als pleegouder maak je grote impact op één leven."
Diversiteit
"Het pleegouderschap heeft mij een dieper inzicht gegeven in wat nu echt diversiteit is, door mooie en andere gesprekken over waarheden met de kinderen, die uit een andere cultuur komen. Maar ook bijvoorbeeld onze diepgewortelde kijk op de man-vrouwverhouding in de zorgtaken. Mijn man heeft de primaire zorgtaak, maar er is een overtuiging in ons systeem dat de moeder erbij moet zijn als het gaat om de kinderen. Als school nu belt, geef ik de telefoon aan mijn man, de vader."
Wat Bulder als accountant meeneemt naar het pleegouder zijn? "Ik geef de kinderen een inkijkje in mijn wereld, bijvoorbeeld door een snuffelstage op ons kantoor. En wij hebben meegedaan aan een pilot binnen pleegzorg, met een model waarin wordt gebouwd aan een netwerk rond een gezin. Daar kwam mijn accountants- en verandermanagementperspectief van pas. Bijvoorbeeld rond de AVG: wat deel je over de kinderen in zo'n constellatie? Maar ook: hoe krijg je zoiets rendabel?"
Paralympische spelen
Jantinus Meints is EY-alumnus en actief als toezichthouder, vrijwilliger en mantelzorger. Veel van die activiteiten zijn op het gebied van sport, zoals - lange afstand - wandelen, karate en rolstoelrugby. Voor ons gesprek stuurt hij een mini-documentaire toe, die in 2019 is gemaakt met zijn zoon: Een dag in het leven van Paralympisch Boccia-speler Bernd Meints. Boccia is een tactische één-tegen-één of drie-tegen-drie teamsport, met als doel om dichter dan de tegenstander bij een witte bal te komen. Als topsporter is daarvoor veel (kracht)training nodig. Meints heeft toestemming gevraagd voor het interview aan zijn nu 37-jarige sportieve zoon, die in een rolstoel zit als gevolg van vroeggeboorte met spasticiteit en een zeldzame genetische aandoening, NF1. Desondanks woont hij zelfstandig, op fietsafstand van zijn ouders.
'Mantelzorgen is aandacht geven, het er zijn.'
"Het is geen keuze", zegt Meints. "Wij, mijn vrouw en ik, zijn ontzettend verplicht om hem een goed leven te geven. Mantelzorgen is aandacht geven, het er zijn. Dat is vaak heel praktisch, bijvoorbeeld als mijn zoon uit bed is gevallen, dan belt hij en fiets ik erheen om hem weer in bed te tillen. We hebben nu een breder bed gekocht. In de jaren vóór de paralympische spelen in Rio de Janeiro reden we vele zaterdagen naar lokale wedstrijden en tilden zijn sportrolstoel en de rolstoel voor dagelijks gebruik in en uit de auto. Het sporten heeft Bernd enorm veel gebracht en het is mooi om te zien wat hij heeft bereikt."
Zelfstandig OV-reizen
Dan doelt Meints niet alleen op de sportieve resultaten. "Aan het eind van zijn tienerjaren woonde Bernd in een wooncentrum met 24-uurs zorg en nu bestaat zijn wekelijkse 'zorgmenu' uit één uur persoonlijke begeleiding en twee uur huishoudelijke taken. In die sporttijd heeft hij zich ontwikkeld als persoon, bijvoorbeeld in het zelfstandig wonen en reizen met het OV." Bernd vertelt daar ook over in de documentaire. Meints vervolgt: "De maatschappij erkent dit niet voldoende: wat aandacht en uitdaging kunnen besparen in de cost of living en dat je dan bijvoorbeeld niet moeilijk moet doen over een rolstoelkussen dat eerder versleten is dan de standaard vier jaar."
'Het mantelzorgen heeft de accountants een nauwere familieband gebracht.'
Op dit moment is Bernd een dag per week actief als assistent Boccia-coach en geeft clinics. Met verkleden en reizen erbij, besteedt hij wekelijks een halve dag aan zwemmen met zijn vader en een halve dag aan rolstoelrugby, waar zijn vader vrijwilliger is. Naast deze behoorlijke invulling van de week wil hij graag meer doen, maar met zijn handicaps is dat niet zo eenvoudig.
Uitdaging
Het mantelzorgen heeft de accountants een nauwere familieband gebracht. Meints zegt ook: "Ik ben gevoeliger geworden voor mensen en hun beperkingen: hoe ervoor te zorgen dat ze op een goede plek terechtkomen?" En de uitdaging blijft: "Hoe zorg je dat je op gelijk niveau het leven leidt?" Dus niet de vader die alles regelt voor zijn zoon, of de dochter die alles verzorgt voor haar moeder. Want it takes a village …
Dit is deel 19 in een reeks artikelen over nevenfuncties van accountants. Eerder verschenen bijdragen over de accountant als politievrijwilliger, als mediator, als redacteur, als hulpsinterklaas, als muzikant, als reservist, als topsporter, als ouderling, als penningmeester, als auteur van een boek, als scheidsrechter, als schuldhulpverlener, als brandweerman, als gemeenteraadslid, als 'rechter', als docent, als commissaris en als buitenpromovendus. Suggesties voor de laatste aflevering(en) zijn van harte welkom.
Gerelateerd
De accountant als politievrijwilliger
Accountants zijn toch geen politieagenten, hoorden we rond de invoering van de meldplichten fraude en witwassen. In de achttiende aflevering van een serie waarin...
De accountant als mediator
Een mediator zorgt ervoor dat je kunt vertellen wat je dwars zit, dat je elkaar weer kunt horen en er samen uitkomt. In de zeventiende aflevering van een serie waarin...
De accountant als redacteur
Accountants schrijven veel voor hun vak, maar andermans teksten redigeren, dat is andere koek. In de zestiende aflevering van een serie waarin Irene Kramer op zoek...
De accountant als hulpsinterklaas
Sinterklaas bestaat niet, of toch wel?! In de vijftiende aflevering van een serie waarin Irene Kramer op zoek gaat naar serieuze bijbanen van accountants: de accountant...
De accountant als muzikant
Veel accountants musiceren naast hun werk. In de veertiende aflevering van een serie waarin Irene Kramer op zoek gaat naar serieuze nevenactiviteiten van accountants:...
