Discussie Opinie 08 juli 2025

Een leven lang leren in de tijd van de baas

Een leven lang leren: een veel gehoorde uitspraak binnen de accountancy, maar gebeurt dit wel en wie is hiervoor verantwoordelijk? En wat studeren we dan?

Richard Knops

Wanneer ik een cursus organiseer binnen kantoor, is de eerste vraag die wordt gesteld: kan ik deze uren schrijven en zo ja op welke code? Leren wil men wel, maar wel zolang dit in de tijd van de werkgever plaatsvind.

Leren is vaak gekoppeld aan de beschikbare werktijd hiervoor. De inhoud ervan wordt gekoppeld aan wat het management of de onderwijsinstelling heeft bepaald en belangrijk vindt. Al lang ben ik bezig met 'een leven lang leren' te promoten, door te pleiten voor een vorm van gespreid leiderschap; iedereen neemt leiderschap over zijn studie en heeft de mogelijkheid om zichzelf slimmer te maken, dit uit te leggen aan anderen, zodat we uiteindelijk allemaal slimmer worden. Maar werkt dit eigenlijk wel?

Continuum Paradigm, data analyse en process mining zijn interessante onderwerpen waar we zeker nu meer van moeten weten als accountant. Maar wanneer ik dit bespreek op kantoor, kan vrijwel niemand uitleggen wat het is. We hebben dit ook niet echt gehad op school, zeggen jongeren tegen me.

Een leercultuur wordt aan de top bepaald; zowel de ruimte om dit te doen als de inhoud ervan. Het is daarom nu zaak voor de onderwijsinstellingen en het management om eens kritisch te zijn en de vraag te stellen: stimuleren wij leren wel en hoe doen we dat? En als tweede: als we dan leren, wat leren we ze dan?

Via Soofos bied ik op periodieke basis cursussen aan voor accountants, ondernemers en medewerkers. Medewerkers binnen mijn afdeling verplicht ik om deze te volgen, mits ze hiervoor interesse hebben. Dit zal de leercultuur bevorderen en uiteindelijk ook leiden tot meerwaarde voor het accountantskantoor.

AA en RA, het is een discussie die veel stof heeft doen opwaaien. Maar in mijn ogen is dit vooral opkomen voor je eigen identiteit, hbo vs universiteit, RA vs AA. Dit heeft weinig tot niets te maken met opleiding en de toegevoegde waarde van accountants. Als het noodzakelijk wordt om bij duurzaamheidsverklaringen een bepaalde cursus te volgen, zal ik dit doen; zo simpel is het.  Uiteindelijk voegen we allemaal vertrouwen toe aan informatie, binnen onze eigen community, binnen het accountantskantoor, dan wel erbuiten als accountants in business.

Om leren te promoten, is het idee ontstaan onder accountants om een escaperoom-kaartspel te maken met de naam 'Waarom ben ik accountant'. Dit kan echt helpen om de buitenwereld geïnteresseerd te maken voor accountants. Om dat echt van de grond te krijgen zullen kantoren zich moeten verenigen; de productie van zo'n spel kost al gauw een paar duizend euro. Maar wie is bereid dit te betalen? Ik verwacht niemand.

Een leven lang leren in de tijd van de baas. Wat we leren en of we leren, wordt dus vooral bepaald aan de top, ga maar eens na bij jezelf. Met dit gegeven ben ik benieuwd naar de inhoud van de eindtermen van de opleiding tot RA en AA, maar vooral naar de bereidheid een cultuur van een ‘leven lang leren’ te omarmen. Zelfs als dat tijd en dus geld kost.