Nieuws 17 januari 2023

PwC Survey: ceo's bezorgd over toekomst eigen organisatie

Als er de komende tien jaar geen veranderingen aan hun organisatie worden doorgevoerd, is deze niet meer levensvatbaar, meent veertig procent van de ceo's wereldwijd. In Nederland denkt bijna de helft (45 procent) van de ceo's dat hun organisatie binnen tien jaar ten einde komt, als deze doorgaat op dezelfde koers.

Dat blijkt uit de 26ste PwC CEO Survey, het jaarlijks onderzoek naar de visie van bedrijfsbestuurders over de economie, de eigen organisatie en de omgeving waarin zij opereren. Aan het onderzoek deden wereldwijd 4.410 ceo's mee, van wie 85 in Nederland.

Het optimisme van de ceo's is fors gedaald ten opzichte van vorig jaar, toen de coronapandemie grotendeels voorbij was en er nog geen oorlog was in Oekraïne. "De weerbaarheid van bedrijven wordt getest in deze tijden van hoge energieprijzen en inflatie. Tegelijkertijd zitten we midden in een energietransitie, gaan de technologische ontwikkelingen door, blijft de arbeidsmarkt krap en komt er veel nieuwe regelgeving op bedrijven af", aldus bestuursvoorzitter Agnes Koops-Aukes van PwC Nederland. "Dit maakt de noodzaak om te transformeren voor veel organisaties hoog."

Dilemma's waar ceo's tegenaan lopen gaan onder meer over het managen van acute uitdagingen of het investeren in de toekomst en het wel of niet doorberekenen van hoge energieprijzen aan klanten of tegenover de internationale concurrentiepositie.

Korte en lange termijn

"Uit de survey blijkt goed de aandacht van ceo's voor de uitdagingen op de korte termijn, die echt urgent zijn en vooral samenhangen met de hoge inflatie van het afgelopen jaar", stelt Agnes Koops. "Ze beantwoorden deze uitdagingen met het doorberekenen van de hogere kosten aan hun klanten, een focus op het verminderen van de operationele kosten en een herevaluatie van lopende projecten."

Tegelijkertijd blijft het overgrote deel van de ceo's investeren, vooral in automatisering van processen en systemen, blijkt uit het onderzoek. "Er is dus focus op kostenreductie, maar met als expliciet doel toekomstgerichte investeringen mogelijk te maken. De afwegingen die ze daarbij dagelijks moeten maken, het vinden van een evenwicht tussen de uitdagingen op de korte en lange termijn, zullen niet gemakkelijk zijn."

Uit de survey komt de spanning tussen lange en korte termijn duidelijk naar voren. Voor de komende twaalf maanden zien de Nederlandse bedrijfsbestuurders inflatie, economische volatiliteit en geopolitieke instabiliteit als de grootste bedreigingen voor hun organisatie. Op lange termijn denken ze dat de schaarste aan werknemers en nieuwe regelgeving de meeste impact heeft op hun winstgevendheid.

Nederland bezorgder

Vorig jaar ging tachtig procent van de ceo's er nog van uit dat de economie zou gaan groeien. Nu voorziet tachtig procent juist een verslechtering van de economie in de komende twaalf maanden. Nederlandse ceo's zijn nog bezorgder hebben over de economische ontwikkelingen in hun eigen land dan hun wereldwijde collega's. In Nederland denkt 89 procent dat de binnenlandse economie verslechtert; op wereldwijd niveau is dit 59 procent.

"Dat verschil is inderdaad groot", zegt PwC-hoofdeconoom Jan Willem Velthuijsen. "Dit kunnen we niet anders dan toeschrijven aan een samenloop van hoge prijzen en krapte op de arbeidsmarkt, die in Nederland groter is dan in andere landen. Nederland is veel gevoeliger voor hoge energieprijzen, omdat Nederland een relatief sterk op fossiele brandstoffen gebaseerde economische structuur heeft."

Volgens Velthuijsen is ons land daardoor in een halfjaar tijd in productiviteit achteruit geworpen. "Voor dezelfde macro-productieniveaus moeten wij veel meer kosten maken dan een half jaar geleden. En de oorzaken zijn structureel, want niet zomaar opgelost."

Europese eenheid belangrijk

PwC Nederland vroeg de ceo's ook naar het belang van eenheid binnen de Europese Unie. Een grote meerderheid van de respondenten vindt die Europese eenheid belangrijk tot zeer belangrijk. "Sommige structurele factoren die ervoor zorgen dat we dubbele klappen krijgen, zijn typisch Nederlands en vergen een Nederlandse aanpak. Andere kunnen veel beter op EU-niveau worden geadresseerd, zoals energie en klimaat", aldus Velthuijsen. "En vergeet niet dat tachtig procent van onze export naar de EU gaat. We hebben niets aan een instabiele EU."

• PwC CEO Survey