Opinie 26 september 2016

Accountants populair

In 1992 sloeg tijdens een storm in de Stille Oceaan een zeecontainer met 28.800 badeendjes overboord van een schip dat onderweg was van China naar de VS. De speelgoedbeestjes werden door wind en golfstromen meegevoerd en aangetroffen aan de Amerikaanse en Aziatische kusten. Een deel van de badeendjes dreef de Beringzee in en vroor vast in het poolijs. Ruim tien jaar later spoelde er eentje aan op het strand van Terschelling. Uit onderzoek bleek het smeltend poolijs de oorzaak te zijn van zijn verlate reis. Het gevonden badeendje werd daarmee een plaatselijk symbool van de klimaatverandering.

De anekdote werd aangehaald op het Springtij Forum 2016, dat afgelopen weekend plaatsvond op Terschelling. Het forum afficheert zichzelf als het kompas naar een groene toekomst en wordt al jarenlang bezocht door een divers gezelschap van ondernemers, milieu-activisten, wetenschappers, politici en, in toenemende mate, bankiers en beleggers. Want duurzaam financieren is de niche voorbij en de groene en blauwe sectoren van onze samenleving raken steeds meer verweven.

Plezierige bijkomstigheid was dat dit jaar ook accountants en accountantsvertegenwoordigers warm werden ontvangen. Kom daar elders maar eens om. De uitspraak "Accountants gaan de wereld redden" van Peter Bakker lag menigeen in de mond bestorven. Waarom? Omdat, zoals onderneemster Anne-Marie Rakhorst toelichtte, het geld tegen de plinten klotst - zo'n 2.300 miljard is in Nederland beschikbaar voor investeringen - maar dat dat geld slechts zeer moeizaam zijn weg naar een bestemming vindt.

Duurzaamheid is een sleutelwoord, maar de huidige economie blijkt op dat terrein veel onbekende risico's te herbergen. In de vorm van stranded assets - fossiele reserves die pijlsnel in waarde kunnen dalen - of in de vorm van circulaire bedrijfsmodellen, met langetermijnverplichtingen én -risico's.

Banken en pensioenfondsen aarzelen en overheden blijven terughoudend, ondanks ambitieuze doelstellingen op het gebied van energietransitie of VNO-voorstellen als NL Next Level. Gebrek aan kennis en inzicht in de feitelijke risico's spelen daarbij een belangrijke rol.

Alle reden dus voor milieubeschermers en financiers om de accountants enthousiast te ontvangen. En alle reden voor het accountantsberoep om een stevig tandje bij te zetten in de ontwikkeling van integrated reporting en integrated audits. En om de robuustheid van de accounting - en auditstandaarden op de nieuwe bedrijfsmodellen te testen. Met als doel: inzicht verkrijgen in de werkelijke risico's op de balans.

Er dient zich een nieuwe economie aan, waarin de accountant een nieuwe gelegenheid krijgt zijn relevantie aan te tonen. Die kans mogen we niet laten liggen.