De wereld van duurzaamheid is veranderd en dat zal voor het werk van de accountant ook het geval zijn, betoogt Wim Bartels, in zijn eerste bijdrage als nieuwe columnist op dit platform.

Discussie Column 11 november 2022

Vruchtbare aarde

Deze eerste column is het gevolg van een carrièrestap in 2003, toen ik in het gebied van duurzaamheid stapte als assurance provider. Een accountant die tussen onder andere ingenieurs en mensen met een activistische mindset terechtkwam.

Bedrijven doen te weinig aan milieu en ook te weinig aan mensenrechten. Wij moeten als accountant zorgen dat ze duurzamer worden en dat ze eens aandacht gaan geven aan de onderwerpen die er echt toe doen. Want als je in hun ketens kijkt wat er allemaal misgaat, waar de buitenwereld van moet weten!

Ach, het valt allemaal wel mee, was een ander geluid binnen de firma in diezelfde tijd. Duurzaamheid, wat toen nog Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen heette, is een hype. Het verdwijnt wel weer, maar we hebben nu eenmaal klanten te bedienen die er expliciet om vragen.

Het is niet verdwenen. En het gaat ook niet meer weg. Want hier zijn we aangekomen in 2022, waar de finale regelgeving binnen de EU circa vijftigduizend bedrijven gaat vragen om over duurzaamheid (of: ESG) te rapporteren. En er verplicht assurance over te vragen. Daar blijft het niet bij. Bedrijven buiten de EU met meer dan 150 miljoen euro omzet in de EU (en een entiteit in de EU) zullen vanaf 2028 ook aan assurance moeten geloven. Ondertussen is de SEC van plan informatie in het jaarverslag over klimaat, inclusief de carbon footprint, te verplichten, ínclusief assurance.

Op 22 november komen de eerste EU-standaarden uit. Tijd dus om in actie te komen. En toch valt het nog niet overal in vruchtbare aarde binnen de beroepsgroep. "Het zal mijn tijd wel duren. Moeten we daar nu ook al naar kijken? Wat een onzin, die duurzaamheid. Dit is toch niet onze competentie. Ik ben als financial opgeleid en wil me hier niet in verdiepen. Zijn wij het nu die hier ook al wat van moeten vinden, we kunnen het nu al niet aan. We lopen hier alleen maar meer risico mee. Ik ben er toch niet om de wereld te redden."

Laten we wel wezen, we zijn te laat. We konden in het begin van het vorige decennium al zien dat dit een grotere vlucht ging nemen, met de bewegingen in de EU rondom duurzaamheidverslaggeving en corporate governance. De NBA is al een aantal jaren proactief (of proactiever) op dit vlak. Maar nu kunnen we er niet meer omheen. Iedereen die externe accountant is van grotere ondernemingen - in Nederland gaat het om enkele duizenden bedrijven - zal moeten, op grond van de wet. Iedere accountant in business die betrokken is bij rapportage zal moeten kijken naar de interne controles. Iedere interne accountant zal moeten toetsen of die interne controles werken. En iedere mkb-accountant doet er goed aan zijn of haar klant te adviseren over de eisen die de (grote) klanten van het bedrijf gaan stellen aan duurzaamheid en informatie daarover.

Dus op zijn minst zou de motivatie moeten zijn dat het binnenkort moet. Maar misschien vindt u wel een sterkere motivatie. Dat het interessant is, zo'n nieuwe dimensie aan het vak met andersoortige informatie. Dat het relevant is, om als accountant ook betrokken te zijn bij informatie die de maatschappij helpt om beslissingen over duurzaamheid te nemen. Dat u zich graag verbreedt, om van nog meer betekenis te zijn voor uw klanten of organisatie.

Hoe dan ook, de wereld van duurzaamheid is veranderd en zo zal uw werk. Ik wil u in deze columns meenemen in de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid. En u van tijd tot tijd prikkelen. Hopelijk valt het in vruchtbare aarde; voor een (weer) vruchtbare aarde. Ik zie uit naar uw reacties.