Opinie 21 maart 2012

Handhavingsperikelen 'big four'

Na de reuring die is ontstaan door de generieke AFM-rapporten, merken we steeds meer concrete effecten van de handhaving door de AFM. Zo zijn de boetebesluiten jegens Deloitte en Ernst & Young inmiddels openbaar. Die van KPMG echter (nog) niet. Bovendien staan deze week twee accountants - met de AFM als klagende partij - voor de tuchtrechter (van KPMG inzake Philips Pensioenfonds en van Ernst & Young inzake DSB).

Prima dat de AFM inmiddels de rol van 'openbaar aanklager' nadrukkelijk invult. Zeker in kwesties zoals die rond DSB en Philips Pensioenfonds waarin grote (maatschappelijke) belangen spelen en een deugdelijke controle van eminent belang is. Benieuwd hoe het verder van AFM-zijde zal gaan rond zaken als Innoconcepts, Vestia, Weyl, Econcern en de andere die regelmatig worden genoemd als het gaat om twijfels over de rol van de accountant.

Twijfels die kunnen worden bevestigd óf ontkracht door een tuchtprocedure.

Ernst & Young wijst in haar transparantieverslag overigens zelf op tuchtzaken die tegen haar accountants aanhangig zijn gemaakt; wel zonder die bij naam te noemen. Inmiddels is openbaar dat een daarvan de DSB-zaak betreft. Deze staat voor vrijdagochtend 23 maart aanstaande om 10.00 uur bij de Accountantskamer in Zwolle op de rol, met de AFM als klagende partij.
Ik probeer tijd vrij te maken om die zaak (deels) te volgen en hoop daar later verslag van te kunnen doen. Overigens betreft het een zaak die voor studenten en andere belangstellenden zeer instructief kan zijn als het gaat om de werking van het tuchtrecht voor accountants in zaken die er maatschappelijk gezien toe doen.

Maar of ik verslag kan doen en of belangstellenden de zaak kunnen bijwonen is nog maar de vraag: er is verzocht om behandeling achter gesloten deuren. De facto een beroep op geheimhouding in een zaak van groot maatschappelijk belang. Immers: diegene die schade hebben geleden door het faillissement van DSB hebben er belang bij te weten of de accountant zijn werk deugdelijk heeft uitgevoerd. Nu DSB failliet is kan ik mij voorstellen dat het maatschappelijk belang zwaarder weegt dan dat van de geheimhouding.

Dan het transparantieverslag van KPMG. Daarin wordt niet verhaald over lopende tuchtzaken. Terwijl ook hier sprake is van een AFM-klacht tegen een (ex-)accountant van deze gereputeerde accountantsorganisatie. Het betreft de voormalig accountant van het Philips Pensioenfonds, dat een belangrijke rol speelde in de zogeheten vastgoedfraude.

Waar het KPMG-transparantieverslag overigens wel over verhaalt, maar wat nog nergens is opgepikt, is het volgende: 'In 2011 the AFM imposed further measures. We, however, do not occur with some of the AFM findings and have therefore lodged an objection against the imposed measures. The AFM is currently reviewing our objections.'

Aha: de AFM heeft dus ook jegens KPMG een handhavingsmaatregel genomen. Deze is echter (nog) niet gepubliceerd. Waarom dan niet? Kennelijk omdat KPMG bij de voorzieningenrechter een voorziening heeft gevraagd om het boetebesluit vooralsnog niet openbaar te maken. En deze voorziening heeft gekregen, hetgeen Ernst & Young niet lukte.

Dit soort handhavingsmaatregelen - zowel die tegen de accountantsorganisatie als die tegen medewerkers - dienen overigens bij de PCAOB te worden gemeld.

Deloitte deed dat tijdig binnen de dertigdagentermijn, namelijk op 12 maart 2012.
Ernst & Young was te laat (melding 9 maart jongstleden) voor zover het de maatregel tegen de organisatie betreft en heeft de tuchtzaak in het geheel nog niet gemeld, althans het staat nog niet in de openbare registers aangegeven.

KPMG heeft noch de AFM-maatregel - terwijl het kantoor zelf spreekt over 'imposed measures' -  tegen de accountantsorganisatie gemeld, noch de tuchtzaak van deze week (althans blijkens de openbare registers).

Op grond van de relevante PCAOB-bepalingen veronderstel ik dat KPMG en Ernst & Young de tuchtzaken van deze week alsnog bij de PCAOB melden en KPMG voorts de maatregel van de AFM. Zeker indien de dertigdagentermijn al is verlopen. Of zie ik hier per ongeluk iets over het hoofd?

Mocht dat niet zo zijn dan ware het goed als mijn suggestie door de kantoren ter hand wordt genomen. Immers: 'The failure to file a timely special report after a Form 3 event occurs is a violation of PCAOB Rule 2203(a). As with any violation of PCAOB rules, a registered firm that violates Rule 2203(a), and any associated person who causes that violation, could be subject to disciplinary proceedings and disciplinary sanctions, which, in appropriate circumstances, could include revoking a firm's registration and barring an individual from being an associated person of a registered firm.'