Opinie 06 april 2016

Accountants, kunt u mij iets uitleggen?

Eerder heb ik aandacht gevraagd voor het begrip 'materieel belang' in de COS.

Dat leverde een aantal interessante reacties op. Mede naar aanleiding van de recente boetebesluiten van de AFM heb ik een vraag die me al langer veel zwaarder op de maag ligt.

Ik hoop dat de dames en heren accountants die dit lezen bereid zijn mij aan inzicht te helpen. Ik vermoed dat de kwestie voor u heel simpel is, want de vanzelfsprekendheid waarmee accountants, hoogleraren en toezichthouders over dit onderwerp praten is in totale tegenspraak met de verwarring waar ik mee zit. Kortom, wie wil mij helpen iets kennelijk eenvoudigs in te zien?

De kwestie is deze: kennelijk vinden in ieder geval accountants en toezichthouders dat het voor de controle van een jaarrekening van belang is vast te stellen dat de prijscomponent van de omzet niet correct is verantwoord, maar simpelweg correct is. Dat schijnt dan te vallen onder 'volledigheid van de omzetverantwoording'.

Om het helemaal helder te krijgen zal ik mijn vraag stellen in de vorm van een sterk vereenvoudigde casus.

U weet als controlerend accountant met afdoende zekerheid dat de jaarrekening die u controleert geheel vrij is van fouten, behoudens de omzet. Over de omzet weet u met afdoende zekerheid: 

1. De verantwoorde omzet is 10 miljoen euro.
2. De gefactureerde omzet is 10 miljoen euro.
3. De gefactureerde omzet van 10 miljoen euro is op het moment van uw controle volledig ontvangen.
4. De prijzentabel is door een ongeautoriseerde medewerker aangepast. Alle prijzen zijn 10 procent verlaagd.
5. De omzet die gefactureerd had moeten worden bedroeg 11 miljoen euro.
6. De materialiteitsgrens hebt u bepaald op 100.000. Een fout van 1 miljoen acht u van wezenlijk belang voor het inzicht dat de jaarrekening geeft.

Welke verklaring geeft u af?

1. Een afkeurende, de jaarrekening bevat immers een fout van 1 miljoen.
2. Een oordeelonthouding. De jaarrekening is immers wel correct, maar u zit toch met die afwijking van 1 miljoen en u moet toch iets.
3. Een goedkeurende verklaring, de jaarrekening bevat immers geen fout.
4. Iets anders. Wat dan?

Als u mij zou willen vertellen welke verklaring in deze casus de juiste zou zijn, zou u me dan ook willen vertellen waarom? En wellicht ook of u dat zegt als academicus, als toezichthouder, als gebruiker, als opsteller of als controlerend accountant?