Ontwikkelingen zoals de opkomst van private equity en enorme AI-investeringen hebben grote gevolgen voor de accountantssector, aldus Marcel Pheijffer. Niet alleen in Nederland, maar bijvoorbeeld ook in Scandinavië.

Discussie Column Vandaag

Een ander beeld van private equity

De terechte 'eigenaar' van het onderwerp private equity (PE) op deze site is Wilbert Geijtenbeek. Hij weet nagenoeg alles wat er speelt op het gebied van PE in de accountancy en zijn nieuwsberichten en analyses zijn altijd lezenswaardig. Op zo nu en dan een kritische noot na, heb ik dan ook weinig behoefte om hem aan te vullen.

Maar ditmaal is het anders. In mijn voorbereiding op een actualiteitensessie voor diverse summercourses, besloot ik het onderwerp private equity te agenderen en te bespreken. Daarbij liep ik op LinkedIn tegen het recente (23 juni 2026) bericht aan dat Deloitte Denemarken een deel van de controlepraktijk wil afstoten. Het betreft de kantoren in Aalborg, Kolding, Odense en Silkeborg, plus een deel van de controlepraktijk in Aarhus en Kopenhagen, die over zouden moeten gaan naar Cedra Denmark (met daarachter Adelis als PE-partij.)

Voorgaande strookt niet met mijn beeld van de PE-ontwikkelingen in eigen land en elders in Europa en bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. In eigen land lijkt PE (nog) niet te spelen voor de oob-vergunninghouders. In de laag daarachter zijn 'kralenrijgers' zoals de Jong & Laan (samen met Waterland als PE-partij) en de PIA Group (met Baltisse) actief.

In mijn zoektocht naar meer achtergrond kwam ik uit bij een recent artikel van Henrico Dolfing, die duiding geeft aan de PE-ontwikkelingen in Scandinavië (Case study 39: When clients no longer fit the economics of the Big Four). Een lezenswaardig artikel met diverse nuttige bronverwijzingen.

Dolfing schetst dat ongeveer 460 Deloitte-medewerkers verhuizen van Deloitte naar Cedra, net als de cliënten die zij bedienen. Dat betreft niet alleen controlemedewerkers, maar ook een deel van de fiscale en juridische afdeling. De reden is dat Deloitte Denemarken zich in het kader van een strategische heroriëntatie wil focussen op de grotere en complexere clientèle, waarvoor specialisatie, investeringen in technologie en AI alsmede een internationaal netwerk zijn vereist.

Deloitte is in Scandinavië niet de enige met een 'afstotingsstrategie': BDO, EY, KPMG en PwC doen hetzelfde in landen als Noorwegen en Zweden. Deels gaan de praktijken over naar Cedra, maar ook naar andere PE-partijen (Azets, IK Partners, Norvestor en Tell).

Dolfing wijt de geschetste ontwikkeling aan de veranderingen in de infrastructuur van de grote accountantsorganisaties. Deze is de afgelopen jaren drastisch gewijzigd, door forse investeringen in bijvoorbeeld cybersecurity, kwaliteitssystemen, technologie, AI, shared service centers, onafhankelijkheidschecks en complianceverplichtingen op het gebied van witwassen. Het gaat om dure processen, die bij grote cliënten makkelijker zijn door te belasten en terug te verdienen dan bij kleine cliënten. Om die reden passen mkb-cliënten steeds minder bij de grote accountantsorganisaties. In de woorden van Dolfing: "The issue is whether the revenu generated by the relationship still supports the platform required to serve it."

Dolfing schetst dat de PE-partijen die in Scandinavië dus een andere strategie hanteren dan elders, aldaar goed in staat zijn om de afsplitsingen van grote spelers te accommoderen. Ook zij bouwen aan een eigen infrastructuur, maar dan eentje die specifiek gericht is op een andere schaalgrootte qua cliënten: "Large firms are increasingly optimizing around complexity, specialization, technology, and global scale. The acquiring platforms are optimizing around local relationships, operational efficiency, and the needs of owner-managed businesses. Both strategies can be successful because they are no longer attempting to optimize for the same economic reality."

Maar Dolfing wijst er ook op dat organisaties achter de big four (zoals BDO Global, RSM Global, Grant Thornton International, Baker Tilly International, Crowe Global en Forvis Mazars Group) in het gat zouden kunnen springen. Dolfing sluit voorts niet uit dat de ontwikkelingen in de noordelijke landen een voorbode zijn van hetgeen elders - om economische redenen, waarbij kosten en schaalgrootte een belangrijke rol spelen - staat te gebeuren: "Every major network faces the same challenge of allocating those costs across its client base. The Nordic market may therefore represent less of an exception and more of a preview. What appears today as a Scandinavian restructuring could eventually be remembered as the first visible manifestation of a much broader shift in the economics of professional services."

Food for thought

Wat er van voorgaande ook zij, duidelijk is dat ontwikkelingen zoals PE en de enorme AI-investeringen de accountancysector wijzigen. In Nederland, in het Verenigd Koninkrijk en in de Verenigde Staten, maar dus ook in Scandinavië. Interessante tijden voor bestuurders binnen de sector, toezichthouders op accountantsorganisaties, wetgevers, maar ook voor academici.
Voor hen en andere geïnteresseerden wat food for thought deze zomer:

• Dolfing, H., Case study 39: When clients no longer fit the economics of the Big Four, 29 juni 2026;
• Csere, P., Jenkins, J.G., Mathis, M. & E.M. Negangard, Understanding Private Equity's Expanding Footprint in Public Accounting Firms: A Descriptive Account and Research Agenda, Accounting Horizons, (early access), april 2026;
• Keyser, J.D. & J.L. Smith, Private Equity and Public Accounting: New Development or Variation on a Theme?, Accounting Horizons, (early access) mei 2026.