Pheijffer: 'Kanteling antiwitwasbeleid moet steviger'
Bij de aanpak van witwassen moet de opsporing worden gericht op 'verdachte' transacties in plaats van 'ongebruikelijke' zoals nu. Dat stelt hoogleraar Marcel Pheijffer in zijn column in het FD.
De aanpak van witwassen is zeker doelmatiger en doeltreffender dan in het verleden, maar kan nog beter en sneller, aldus Pheijffer in het FD.
Hoewel uit recente rapporten van de Algemene Rekenkamer en de Financial Action Task Force (FATF) blijkt dat de aanpak van witwassen is verbeterd, is er "geen reden voor zelfgenoegzaamheid", meent Pheijffer. "Daarvoor zijn de kritiekpunten in de rapporten te betekenisvol." Zo doen ambtenaren soms dubbel werk bij het onderzoeken van signalen en zijn sancties in witwaszaken te laag en onvoldoende afschrikwekkend.
Suggestie DNB
Toezichthouder DNB heeft in september op beide rapporten gereageerd met een beleidsdocument, waarin wordt gepleit voor het melden van 'verdachte' in plaats van 'ongebruikelijke' transacties. Dat moet het aantal meldingen verminderen en tegelijk de kwaliteit van de meldingen verhogen. Een terechte suggestie, meent Pheijffer, want van de ruim 1,2 miljoen ongebruikelijke transacties die in 2021 gemeld werden, waren er minder dan honderdduizend verdacht. "Het is evident dat een focus op juist die transacties het rendement van de meldplicht zal verhogen."
Maar in een 'beleidsagenda aanpak witwassen' van het kabinet wordt de suggestie van DNB niet overgenomen, net zo min als in het 'Wetsvoorstel plan van aanpak witwassen' dat eind oktober is uitgebracht. Het wetsvoorstel geeft private instellingen wel meer ruimte om onderling gegevens te delen en banken kunnen straks gezamenlijk transacties monitoren. Maar volgens de Raad van State betekent dat wel een inbreuk op de grondrechten van burgers en bedrijven.
Sloot witwasgeld
"Ondertussen stroomt door Nederland een sloot witwasgeld, worden veel woorden en capaciteit gewijd aan bestrijding van ondermijning", aldus Pheijffer, en zijn de private kosten van het voldoen aan anti-witwaswetgeving "uit de klauwen gelopen".
Hij adviseert daarom het voorstel van DNB te volgen. "Verlaat het Nederlandse pad van melding van 'ongebruikelijke' transacties en volg de internationale lijn van een focus op 'verdachte' transacties. Zo kan je die transacties onderzoeken waar het echt om gaat. Doelmatig én doeltreffend.”
Gerelateerd
Bloemenhandelaar en medewerkers verdacht van witwassen miljoenen
Een groothandelaar in bloemen en planten en twee medewerkers uit de gemeenten Zevenaar en Arnhem worden verdacht van het witwassen van tientallen miljoenen euro's.
VU-seminar staat stil bij rol van accountant als poortwachter
De Vrije Universiteit in Amsterdam organiseert op 4 juni aanstaande een seminar over de versterking van de poortwachtersrol van accountants. Het seminar biedt inzichten...
Oud-voetbalinternational moet jaar de cel in wegens witwassen
De rechtbank in Zwolle heeft oud-voetbalinternational Romeo C. veroordeeld tot achttien maanden gevangenisstraf, waarvan zes maanden voorwaardelijk, voor witwassen....
Rekenkamer: Anti-witwascontroles hebben grote gevolgen voor burgers, opbrengst is onbekend
Witwascontroles hebben grote gevolgen voor burgers en leiden tot hoge kosten voor banken, maar er is geen goed inzicht in de effectiviteit van de aanpak. Witwassen...
Wast een berg, kost een beetje
Hoe de Nederlandse opsporingsdiensten een wereldwijd witwasnetwerk blootlegden. Een inkijkje in een onderzoek waar een luchtje aan zat.