NBA 30 oktober 2012

Toekomst controleverklaring

Op Accountant.nl is al veel geschreven over de voorstellen van de IAASB. 12 oktober 2012 heeft de NBA haar ei gelegd. Een ei dat niet zonder discussie tot stand is gekomen.

Een discussie tussen de rekkelijken en de preciezen of tussen de conservatieven en de progressieven. Ik ben blij u te kunnen melden dat in onze reactie het progressieve geluid overheerst in lijn met het Plan van Aanpak.

Ik denk dat het dwaas zou zijn om niet te luisteren naar de roep om meer openheid in de controleverklaring. Toch merk ik op dat punt hier en daar nog koudwatervrees met name vanwege het toegenomen risicoprofiel. Dat dat risicoprofiel sowieso fors is toegenomen de laatste tijd is deze collega's blijkbaar ontgaan. Ook zonder expliciete bevestiging van de continuïteitsveronderstelling blijken curatoren onze regelgeving soms beter te kennen dan wij zelf. Dus laten we het dan ook maar gewoon opschrijven en zorgen dat we ons werk goed doen, inclusief helderheid over wat we dan wel en niet doen om tot deze bevestiging te komen.

Het is wel opvallend dat die roep om meer openheid meer bij gebruikers vandaan komt dan bij de opstellers die immers vrezen dat de accountant zelfstandig zaken naar buiten gaat brengen. Ik kan u gerust stellen. De hoofdregel moet zijn dat directie en commissarissen de verplichting hebben om juist en volledig te rapporteren en de accountant om dat te controleren. Dus slechts wanneer de accountant het niet eens is met het gerapporteerde zal hij zijn verantwoordelijkheid moeten nemen en dit in de verklaring opnemen.

De NBA is wel van mening dat toelichting in de jaarrekening, bijvoorbeeld op het punt van de onderbouwing van de continuïteitsveronderstelling, uitgebreider moet dan nu het geval is. Dan wordt de bevestiging hiervan in de controleverklaring logischer, inclusief de veronderstellingen die accountant heeft beoordeeld.

Andere punten in de reactie zijn:

• Leesbaarheid: de door de IAASB voorgestelde verklaring is moeilijk leesbaar. Ons voorstel is om de verklaring niet langer dan twee pagina's te laten zijn met op de eerste pagina de verklaring en op de tweede pagina het auditor commentary.
• Boilerplate teksten uit de verklaring. Ons voorstel is om op een website een toelichting op te nemen en uit te leggen wat er wel maar ook wat er niet wordt verklaard, alsmede welke beperkingen het werk van een accountant kent. Denk daarbij aan een soort bijsluiter.
• De uitgebreide controleverklaring dient van toepassing te zijn voor oob's maar ook voor grote publieke organisaties die nu nog niet als oob kwalificeren. Bij andere organisaties is de opname van het auditor commentary aanbevolen.
• We konden het niet laten om ook iets te zeggen over integrated reporting. Niet alleen omdat sommige stakeholders aanbevelen om de accountantscontrole uit te breiden tot het directieverslag, maar ook omdat recent de invloedrijke JURI-commissie van het Europese parlement een amendement heeft voorgesteld dat aan de accountant een grotere verantwoordelijkheid toekent: "The auditor shall also state that based on his knowledge and the understanding of the entity and its environment obtained during the course of the audit, the management report as a whole suitably presents the company's position, the opportunities and principal risks and uncertainties of its likely future development."

Samenvattend ga ik ervan uit dat we op deze wijze belangrijke stappen voorwaarts maken bij het tegemoetkomen aan de wensen van de samenleving en daarmee de relevantie van het beroep ook in de toekomst borgen.