Opinie 13 maart 2013

NBA en onderwijs: versnippering of eenheid?

Waar blijft de discussie over de opleiding tot accountant? Huub Wieleman moet hetzelfde gedacht hebben als ik.

In overeenstemming met het NBA-rapport  'Op de toekomst voorbereid' pleit hij vandaag voor een baaierd aan certificaten voor accountants. Maar dat accountants een groot aantal functies vervullen, illustreert juist de relevantie van een niet-gedifferentieerde accountantsopleiding . 

De NBA meent dat studenten een breed palet aan opleidingsmogelijkheden moet worden aangeboden. Deze wens lijkt te zijn ingegeven door de beroepen die accountants later gaan uitvoeren. Zo is de grootste groep van RA's thans accountant in business,  vaak financial controller. Maar er zijn ook veel accountants die in het mkb werken.

Om deze verschillende rollen te ondersteunen adviseert NBA dat de opleidingen meer beroepspecifieke ruimte maken, waardoor de accountant voldoende beslagen ten ijs komt om de verschillende rollen in het maatschappelijk verkeer te vervullen.

Concreet adviseert NBA daarom om aan het opleidingenpalet eindtermen voor andere oriëntaties toe te voegen (zoals mkb- accountant).  Sterker, het NBA-bestuur stelt ter discussie of we het aantal certificaten rondom het begrip accountant niet moeten vergroten.

Wat we niet weten:

Het is van belang te weten hoe de achterban denkt over het in het leven roepen van een nieuwe, derde accountantsopleiding en titel: de mkb-accountant.

Daarnaast wil NBA de vier bestaande accountancybloedgroepen  (openbaar accountants,  interne accountants,  overheidsaccountants en accountants in business) een eigen afstudeerrichting geven.  

Voorts mogen praktijkopleidingen hun programma meer naar eigen inzicht invullen vanuit de verschillende werkomgevingen.

We weten ook niet hoe de NBA achterban de NBA-voorstellen ziet in het licht van de het rapport van de commissie Dassen. 

Het Dassen-rapport (Adviescommissie Herziening Eindtermen) benadrukt, vanuit de geachte dat de accountantsopleiding kennelijk veel mogelijkheden biedt om uit te waaieren naar een groot aantal beroepen, dat de basisopleiding tot accountant moeten worden versterkt.

Daarbij houdt  'Dassen' uitdrukkelijk vast aan de controlerende bevoegdheid als voetstuk van de opleiding. Dit komt tot uitdrukking in twee oriëntaties: audit/mkb-advies en audit/oob. 'Dassen' wil beide oriëntaties voorzien van een vastomlijnde common body of knowledge. 

De commissie pleit ook voor meer aandacht voor de 'softe' kant van het vak: zacht op de relatie, hard op de zaak!

Tevens is ervoor gekozen de integratie tussen de vakken te bevorderen door geïntegreerde examens te organiseren waarin deelgebieden in een gemeenschappelijk examen worden samengebracht.

Tot slot beveelt Dassen aan dat voor de zeer gespecialiseerde accountant (bijvoorbeeld bij financiële instellingen) een (post-RA-)systeem van opleidingen in het leven wordt geroepen.

De twee opvattingen liggen ver uit elkaar. Waar NBA de accountantsbloedgroepen een eigen opleidingsgezicht wil geven, kiest Dassen ervoor de bloedgroepen in de basis juist bij elkaar te houden. De gedachte van ‘Dassen' is dat de groepen in de carrière op eigen kracht hun weg vinden.

Wat wordt het: versnippering  of eenheid? The floor is yours!

Jan Bouwens (lid van de commissie Dassen)